Triển lãm nghệ thuật “Căn số” - đưa di sản vào không gian đương đại

Dự án "Gõ chầu thiên hội" quảng bá giá trị thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ do nhóm sinh viên ngành Truyền thông, Trường đại học FPT Thành phố Hồ Chí Minh khởi xướng phối hợp Trung tâm Xúc tiến quảng bá di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam (VICH) thực hiện.

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, các giá trị di sản vẫn đang hiện diện rời rạc trên không gian mạng khi nguồn tư liệu chính thống chưa được kết nối và lan tỏa một cách hiệu quả. Điều này tạo ra một khoảng cách nhất định giữa người trẻ và di sản, nơi sự quan tâm có thật nhưng thiếu những điểm chạm phù hợp để hiểu đúng và tiếp cận sâu.

Xuất phát từ thực tiễn đó, dự án "Gõ chầu thiên hội" lựa chọn cách tiếp cận di sản như một chất liệu truyền thông, nơi các yếu tố văn hóa được sử dụng, khai thác và tái diễn giải để xây dựng thông điệp và tạo nên những trải nghiệm mang tính kết nối với công chúng trẻ. Thay vì cung cấp một hệ thống tri thức đầy đủ, dự án hướng đến việc gợi mở sự quan tâm, từ đó góp phần lan tỏa hình ảnh và giá trị di sản trong đời sống đương đại.

Trọng tâm của dự án là triển lãm nghệ thuật "Căn số", trưng bày các tác phẩm xuất sắc nhất từ cuộc thi sáng tạo cùng tên quy mô toàn quốc dành cho giới trẻ từ 18 đến 30 tuổi. Thông qua lăng kính sáng tạo hiện đại, những lớp văn hóa dân gian và hệ thống hình tượng của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ được tái diễn giải thành những sản phẩm số, thiết kế và tác phẩm nghệ thuật mang đậm dấu ấn thời đại. 

Sức hút của triển lãm nằm ở cấu trúc ba không gian “Trần – Căn – Cõi”, mỗi không gian đại diện cho một cách tiếp cận khác nhau với di sản, tạo nên những điểm chạm trải nghiệm rõ rệt. 

Tại "Trần", người tham dự tiếp cận di sản như một thực thể hiện hữu trong đời sống. Thông qua hệ thống hình ảnh, âm thanh và tư liệu, không gian này tái hiện một cách trực quan bối cảnh văn hóa và tín ngưỡng, giúp người xem “nhìn thấy” di sản trong dòng chảy quen thuộc của đời sống thường nhật. 

Chuyển sang "Căn", trải nghiệm không còn dừng ở việc tiếp nhận, mà trở thành một quá trình khám phá mang tính cá nhân. Tại đây, người tham dự tương tác trực tiếp với các lớp biểu tượng, chất liệu và cách diễn giải đương đại, từ đó tự đặt mình vào mối liên hệ với di sản – không phải như một người quan sát, mà như một chủ thể đang tìm kiếm sự kết nối. 

Khép lại tại "Cõi", không gian mở ra một trạng thái tĩnh và sâu hơn, nơi các yếu tố thị giác và âm thanh được tiết chế để nhường chỗ cho trải nghiệm nội tâm. Đây không còn là nơi để tìm hiểu hay khám phá, mà là điểm dừng để mỗi người tự cảm nhận, suy ngẫm và đối thoại với chính mình sau toàn bộ hành trình. 

Ba không gian được thiết kế với những trải nghiệm riêng biệt, mở ra một hành trình chuyển hóa từ quan sát, tương tác đến chiêm nghiệm, nơi người tham dự dần đi sâu hơn vào kết nối cá nhân với di sản.

Là điểm tổng kết của toàn bộ hành trình, triển lãm “Căn số” không chỉ khép lại chuỗi hoạt động xuyên suốt ba miền, mà còn khẳng định thông điệp của dự án: di sản không chỉ tồn tại trong quá khứ, mà có thể được cảm nhận, tái diễn giải và lan tỏa trong đời sống hôm nay thông qua những cách tiếp cận gần gũi với thế hệ trẻ. Qua đó, dự án kỳ vọng ngày càng có nhiều người trẻ quan tâm và kết nối với các giá trị văn hóa truyền thống../.